Alles over de handboogsport
Opperste concentratie is vereist. De pijl is strak gespannen op je boog. Je trekt de pijl met drie vingers naar achteren, brengt de boog omhoog en richt op je doel. Heb je het midden van het doel in je vizier, dan laat je los. Heb jij je altijd al willen voelen zoals Robin Hood? Dan is handboogschieten echt iets voor jou.
De Geschiedenis
8.000 v. Chr.
Eerste gebruik van een handboog
De oudste gevonden handboog dateert uit 8.000 v. Chr. Het is echter heel waarschijnlijk dat men al veel vroeger (100.000 v. Chr.) verschillende soorten bogen maakte: uit een stuk hout of uit meerdere lagen hout, van walvisbeen, bamboe of hoorn, lang, kort, met of zonder versterking in het midden. De oudste in Nederland gevonden boog dateert van 4900 v. Chr. Deze is genoemd naar de vindplaats Hardinxveld-Giessendam, en was gemaakt van iep.
7.500 v. Chr.
Boog als oorlogswapen
De boog als oorlogswapen is ook al heel oud. In Spanje zijn ca 10.000 jaar oude rotstekeningen gevonden waarop mensen met pijlen op elkaar schieten. De Hettieten (2de decennium v. Chr.) perfectioneerden al het boogschieten vanaf strijdwagens tot een effectieve manier van oorlog voeren. De boogschutter werd zó belangrijk gevonden voor de strijd dat hij op de strijdwagen een soldaat mee kreeg met schild om hem te beschermen. Ook de Assyriërs, Chinezen en Egyptenaren hadden veel succes met deze strijdmethode.
300
Sint Sebastiaan
St. Sebastiaan, patroonheilige van onder andere (boog-) schutters, soldaten en jagers. Hij was soldaat in het Romeinse leger (3de eeuw na Chr.). Als christen kwam hij op voor zijn vervolgde geloofsgenoten, waardoor hij in ongenade viel bij de keizer. Hij werd gearresteerd en met pijlen doorzeefd. Dat hij het overleefde wordt door gelovigen als een wonder gezien. Veel handboogschutterijen en verenigingen dragen nog steeds zijn naam.
500
Godsdienst met pijl en boog
Omdat de pijl en boog zo belangrijk was, is het begrijpelijk dat deze ook in de godsdienst is doorgedrongen. De Assyrische godin Ištar die 3000 v. Chr. als godin van de oorlog werd aangeroepen. Maar ook de Griekse godin Athene en de Griekse god Eros, dezelfde als de Romeinse god Cupido. Meer voorbeelden zijn de boeddhistische heilige Drukpa Kunley en de Hindoegod Arjoena.
1200
De mongolen en boogschieten
De mongolen trainden zich in het afschieten van pijlen op het ogenblik dat hun paarden de grond niet raakten. Op die manier was de trefzekerheid groter. De handboog, die de Mongolen gebruikten, had een grotere reikwijdte dan andere bogen uit deze tijd (12e en 13e eeuw). Behalve deze korte boog hadden ze ook een langere boog om vanaf de grond mee te schieten, met een reikwijdte die pas in 1860 door een handvuurwapen zou worden overtroffen.
1500
Schutterijen die het land verdedigen
Met de opkomst van steden in de middeleeuwen deden ook de schutterijen hun intrede. Vooral bij de Engelsen was de handboog van grote invloed. Boogschutters begonnen al vroeg met oefenen, vooral om het bovenlichaam te trainen. Dat was noodzakelijk wilde je de krachtige boog kunnen spannen en de hoge frequentie volhouden die de longbow haar afschrikwekkende reputatie gaf. Tot in de 16de eeuw nog waren er regels die alle mannen boven 7 jaar verplichtten het boogschieten te beoefenen en minstens één handboog met pijlen in huis te hebben.
1515
Sterrenbeeld
Een van de twaalf sterrenbeelden, tevens een van de astrologische tekens, is die van Boogschutter. Binnen het Zen Boeddhisme is er de Kyudo, ‘de weg van de boog’, een vorm van staande meditatie, die in Japan sinds mensenheugenis door de samoerai als hoogste vorm van krijgskunst werd beoefend.
1800
Van Schutterij naar Sociëteit naar Recreatiesport
Na een periode van verval in de Napoleontische periode herleefde het handboogschieten via de sociëteiten van de elite. Behalve praten en lezen, kon men er biljarten, kaarten, kegelen, schaken én handboogschieten. Zeer veel sociëteiten hadden hun thuis in koffiehuizen, kroegen en cafés. Er werd vanuit het café naar een doel buiten geschoten. Het begin van handboogschieten als recreatieve sport.
1849
Koninklijke Bemoeienis
In 1849 nodigt koning Willem III, zelf een fervent handboogschutter, de belangrijkste en voornaamste handboogschutterijen uit voor een tweedaagse wedstrijd op de Koninklijke domeinen van Paleis Het Loo. Hij liet een wedstrijdreglement opstellen, waarin naast kleding en contributie, ook straffen en bepalingen werden opgenomen over, onder andere, de volgorde van schieten, de afstand tot het doel, het aantal pijlen, de punten, het te gebruiken materiaal, en regels voor de geldigheid van een schot.
1851
Landelijke samenwerking tussen verenigingen
Koning Willem III stelde per vereniging een zilveren medaille beschikbaar die de verenigingen onder hun eigen leden konden verschieten. De winnende schutter kreeg de titel ‘koning’, en de medaille. Deze bemoeienissen van de koning stimuleerden de verbreiding en modernisering van de sport. Er kwamen steeds meer handboogverenigingen bij, ook in het noorden van het land. Tevens ontstond er meer behoefte aan regionale en landelijke samenwerking en organisatie.
1900
Boogschieten op de Olympische Spelen
Op de Olympische Spelen van 1900, 1904, 1908 en 1920 was de handboogsport vertegenwoordigd. Vrouwen mochten alleen in 1904 en 1908 mee doen. Tijdens de Spelen van 1920, in Antwerpen, won de Nederlandse ploeg, bestaande uit zeven Brabanders en een Limburger, een gouden medaille op het onderdeel 28 meter vast doel.
1922
Algemeenen Nederlandsche Bond van Handboogschutterijen
In Eindhoven werd de eerste nationale handboogbond, de Algemeenen Nederlandsche Bond van Handboogschutterijen (ANBvH) opgericht, onder andere als gevolg van het succes op de Olympische Spelen van 1920. Men wilde vooral meer eenheid brengen in de sport en werd er ook een competitie opgezet. De wildgroei aan concoursen, die door de verenigingen zelf werden georganiseerd met eigen regels en naar eigen goeddunken, moest worden ingedamd.
1931
Internationale Handboog Federatie
In 1931 wordt de FITA (Internationale Handboog Federatie) in Polen door zeven landen opgericht, onder andere met de bedoeling de handboogsport weer tot de Olympische Spelen toegelaten te krijgen. Dat zou alleen kunnen als er een universele vorm van schieten kwam. Nederland was daar nog niet bij betrokken.
1940
Nederlandse Bond van Handboogschutterijen
De Duitsers dwingen alle bonden tot een fusie onder de naam Nederlandse Bond van Handboogschutterijen (NBvH). Het schieten kon doorgaan. Alleen de traditionele interland tegen België niet. Dat gebeurde pas weer in 1947. Ook na de oorlog bleek het moeilijk eenheid in de regels te krijgen. Nog in 1956 was er bij de interland België – Nederland zoveel onenigheid over het doel waarop geschoten diende te worden dat besloten werd dat beide landen op andere blazoenen schoten.
1959
Onenigheid
Eind 1959 ontstaat er een conflict tussen de NBvH en een aantal Limburgse verenigingen over een schutter die tevens lid was van een andere bond, die van de lange afstandsschutters. De zaak escaleert en de Limburgse verenigingen stappen uit de NBvH en blazen het oude ‘Gezellig Samenzijn’ weer nieuw leven in. Tegen het einde van de 60’er jaren stapt een aantal verenigingen uit ‘Gezellig Samenzijn’ om zich weer bij de NBvH aan te sluiten. Ook hier is het vooral het spanningsveld tussen traditie en gezelligheid enerzijds en wedstrijdsport anderzijds, die aan deze stap ten grondslag ligt.
1960
Toevoeging aan Paralympische Spelen
Para Archery is onderdeel van elke Paralympische Zomerspelen sinds deze voor het eerst werden gehouden in 1960. Er worden aparte individuele en teamevenementen gehouden voor mannen en vrouwen. Boogschutters worden geclassificeerd op basis van de omvang van hun handicap, met afzonderlijke individuele evenementen voor elk van de drie klassen.
1972
Van cafe tot de Olympische Spelen
Toch blijven de oude vormen van schieten nog lang bestaan. Langzamerhand, als de welvaart in Nederland toeneemt, verschuift het handboogschieten van achter het café, waar op twee banen tegelijk geschoten werd, heen en terug, met één pijl, op 25 meter, naar een clubgebouw, waar nog slechts, om veiligheidsredenen, één kant op wordt geschoten. In 1972 wordt de handboogsport weer tot de Olympische Spelen toegelaten. Internationaal is de sport inmiddels veel professioneler geworden.
1973
Nederlandse Handboog Bond
In 1973 wordt de naam van de NBvH gewijzigd in Nederlandse Handboog Bond (N.H.B.). Deze landelijke bond gaat zich voornamelijk op de internationale disciplines van de sport richten. Zij sluit zich aan bij het Nederlands Olympisch Comité (NOC*NSF).
2000
Olympische medaille voor Wietse van Alten
Wietse Cornelis van Alten nam tweemaal deel aan de Olympische Spelen. Tijdens de Spelen van 2000 in Sydney verloor hij in de halve finale met 112-110 van Simon Fairweather uit Australië. In de volgende ronde won hij met 114-109 van de Zweed Magnus Petersson en behaalde daarmee de bronzen medaille.
2009
FITA wordt World Archery
De identiteit van de Fédération Internationale de Tir à l’Arc werd stopgezet en de organisatie werd omgedoopt tot World Archery. Twee jaar later werd het label de officiële naam van de federatie.
2019
Wereldkampioenschappen in ’s-Hertogenbosch
De 50e editie van de Wereldkampioenschappen Boogschieten, het meest toonaangevende internationale handboog evenement, werd gehouden in ’s-Hertogenbosch, Nederland. Hier werd voor het eerste het Wereldkampioenschap voor zowel valide als invalide sporters gecombineerd.
2021
Zilver voor Gaby en Steve
Tijdens de Olympische Spelen van Tokyo in 2020 winnen Gaby Schloesser en Steve Wijler de zilveren medaille op het onderdeel Mixed Team
2023
Koninklijke HandboogSport Nederland
Na het 100-jarig jubileum, en het daaropvolgende jubileum jaar in 2022, ontving de Nederlandse Handboog Bond (NHB) het predicaat Koninklijk ontvangen uit handen van loco-Commissaris van de Koning van Gelderland Jan Markink en burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem. Op 17 juni 2023 is tijdens de halfjaarlijkse bondsraadsvergadering unaniem ingestemd met de naamswijziging naar Koninklijke HandboogSport Nederland (KHSN).
2024
Mike Schloesser recordhouder ‘beste van de wereld’
Mike Schloesser, Mister Perfect, heeft 1038 opeenvolgende dagen op de eerste plaats in de wereld gestaan. Hiermee gaat hij het record van Sara Lopez vandaag voorbij. Het record voor totaal aantal dagen als beste van de wereld versloeg hij eind 2023, en staat nu op 1758 dagen.
Over de sport
Handboogschieten is de sport van de pijl en de boog. Dit is de sport waarbij technologie en zowel fysieke en mentale controle de sleutel naar succes zijn. Handboogschieten is meer dan het vasthouden, richten en loslaten. Handboogschieten is een sport waarin je zelfstandig of samen kunt excelleren. Het is geheel aan jou of je dit nu binnen of buiten doet, voor ontspanning of als topsport en alles daartussenin.
De pijl en boog zijn in bijna alle culturen bekend. Al in het stenen tijdperk werd de handboog gebruikt om mee te jagen. In de honderden jaren daarna veranderde de functie van de boog van jachtwapen naar oorlogswapen. Maar naast de functie als wapen heeft de handboog een meer onschuldige functie, namelijk als vrijetijdsbesteding. Vanaf de ridderspelen in de middeleeuwen en de talrijke spelen in het oude Griekenland tot aan de dag van vandaag is de Handboogschieten een sport die er altijd is geweest. Op de dag van vandaag beoefenen 33 miljoen mensen wereldwijd en meer dan 10.000 mensen in Nederland deze mooie sport.
6
Disciplines
4
Boogsoorten
Boogsoorten
Traditioneel
Barebow
Recurve
Compound
Waar begin ik?
Beginnen met handboogschieten kan bij een van onze 214 aangesloten verenigingen door heel Nederland. Volg het stappenplan hiernaast en wie weet schiet jij binnenkort je eerste pijl.
Alles voor beginnersOntdek de basis. Dat doe je hier
Vind een vereniging bij jou in de buurt Vind een vereniging
Schrijf je in bij de vereniging
Schieten maar!
Veelgestelde vragen
Hoe sluit ik mij aan bij een vereniging?+
Je kunt schieten bij een van onze 214 aangesloten verenigingen door het hele land. Hieronder zie je een kaart en kun je links aangeven waar je een vereniging zoekt. Klik vervolgens op de contactgegevens en kom in contact met de vereniging naar jouw wens.
Waar kan ik mij inschrijven voor wedstrijden?+
Via MijnHandboogsport kan er ingeschreven worden voor veel verschillende wedstrijden. Dit doe je door naar mijn.handboogsport.nl te gaan en klikt vervolgens op Wedstrijdkalender. Let op: Je hebt hier wel een account voor nodig.
Hoe kan ik beginnen met boogschieten?+
Beginnen met boogschieten kun je bij een van de 214 verenigingen door het hele land. Bekijk hier of boogschieten iets voor jou is, en hier waar je de dichtstbijzijnde vereniging kunt vinden.
Welke opleidingen kan ik volgen?+
Binnen de handboogsport is er meer mogelijk dan zelf schieten. Zo kun je ook actief worden als trainer, als wedstrijdleider, als scheidsrechter en meer verschillende specialisaties. Bekijk op handboogsport.nl/opleidingen het aanbod en schrijf je in.